Finans dünyasında son yıllarda sıkça duyulan kavramlardan biri de A2A (Account to Account), yani hesaptan hesaba ödeme.
İlk bakışta yeni bir ödeme yöntemi gibi görünse de aslında A2A hayatımıza yeni girmiş bir kavram değil.
Hatta büyük olasılıkla siz de uzun yıllardır A2A ödeme yapıyorsunuz.
Çünkü EFT, havale ve FAST işlemlerinin tamamı teknik olarak bir banka hesabından başka bir banka hesabına para transferini ifade eder. Yani bunların her biri birer Account to Account (A2A) ödeme örneğidir.
Peki o zaman son yıllarda neden A2A kavramını daha sık duymaya başladık?
Çünkü değişen şey para transferinin kendisi değil, ödeme deneyimi.
Uzun yıllar boyunca banka hesabından ödeme yapmak isteyen kullanıcıların internet veya mobil bankacılık uygulamalarını kullanması gerekiyordu. E-ticarette ise hesaplar arası ödeme deneyimi yaygın değildi. Ödemeler büyük ölçüde kartlı ödeme altyapıları üzerinden gerçekleştiriliyordu. Açık bankacılıkla birlikte ise banka hesabından doğrudan ödeme başlatılabilen yeni kullanım senaryoları ortaya çıkmaya başladı.
Açık bankacılıkla birlikte bu deneyim değişmeye başladı. Artık banka hesapları da dijital ödeme deneyiminin doğal bir parçası haline geliyor. Kullanıcılar veya şirketler, kullandıkları uygulamalar üzerinden ödeme başlatabiliyor; ödeme ise yine kendi bankalarının güvenli altyapısı üzerinden gerçekleştiriliyor.
İşte A2A kavramının son yıllarda daha fazla konuşulmasının temel nedeni de bu dönüşüm.
Açık Bankacılık Hayatımıza Hangi Yeni Kavramları Getirdi?
Açık bankacılığın gelişmesiyle birlikte finans dünyasında birçok yeni kavram öne çıkmaya başladı. Bunların başında;
- Ödeme Başlatma Hizmeti (ÖBH)
- A2A (Account to Account) ödeme
- Toplu Ödeme Sistemi (TÖS)
- İleri tarihli ödeme
- Düzenli ödeme
geliyor.
Bu kavramlar çoğu zaman birbirinin yerine kullanılıyor. Oysa her biri finansal sürecin farklı bir aşamasını ifade ediyor.
Peki aralarındaki fark nedir? Daha da önemlisi, bu yenilikler şirketlerin ödeme süreçlerini nasıl değiştiriyor?
Eskiden Şirketler Ödemelerini Nasıl Yönetiyordu?
Bir şirketin her ay onlarca hatta yüzlerce ödeme yaptığını düşünelim.
Tedarikçi ödemeleri, maaşlar, kira, vergi, SGK primleri, masraflar...
Bu ödemelerin hazırlanması, kontrol edilmesi ve bankaya gönderilmesi çoğu zaman birbirinden bağımsız sistemlerde yürütülüyordu.
Ödeme listesi ERP'de hazırlanıyor, muhasebe tarafından kontrol ediliyor, ardından internet bankacılığına giriliyor, dosya yükleniyor ve yetkililer bankanın ekranından ödemeleri onaylıyordu.
Yani şirket içinde dijitalleşen süreçler, bankaya gelindiğinde çoğu zaman yeniden manuel işlemlere dönüşüyordu.
Bugün ise açık bankacılık sayesinde ödeme süreçleri ERP, muhasebe sistemleri ve finans platformlarıyla çok daha entegre ilerleyebiliyor. Böylece ödeme yalnızca bankada tamamlanan bir işlem olmaktan çıkıp şirketin tüm finans operasyonunun doğal bir parçası haline geliyor.
Ödeme Başlatma Hizmeti (ÖBH) Nedir?
Ödeme Başlatma Hizmeti, açık bankacılık kapsamında sunulan servislerden biridir.
En basit anlatımıyla; bir uygulama veya finans platformu üzerinden hazırlanan ödeme talimatının, kullanıcının onayıyla bankaya güvenli şekilde iletilmesini sağlar.
Burada önemli olan nokta şudur:
Parayı Finteo veya başka bir servis sağlayıcı göndermez.
Ödeme yine müşterinin kendi bankası tarafından gerçekleştirilir.
Servis sağlayıcının görevi, ödeme talimatını güvenli şekilde bankaya iletmek ve süreci kolaylaştırmaktır.
Kullanıcının kimlik doğrulaması ve ödeme onayı ise yine kendi bankasının güvenli ekranları üzerinden gerçekleşir.
Bu nedenle Ödeme Başlatma Hizmeti, aslında ödemenin nasıl başlatıldığını ifade eder.
Peki A2A (Account to Account) Ödeme Nedir?
A2A, İngilizce Account to Account ifadesinin kısaltmasıdır.
Türkçesi ise oldukça basittir:
Hesaptan hesaba ödeme.
Yani para, bir banka hesabından başka bir banka hesabına doğrudan aktarılır.
Burada anlatılan şey ödeme talimatının nasıl oluşturulduğu değil, ödemenin gerçekleşme şeklidir.
Başka bir ifadeyle;
- ÖBH, bir hizmeti tanımlar.
- A2A, ödeme modelini tanımlar.
Ödeme Başlatma ile A2A Aynı Şey Değildir
Bu iki kavramın en çok karıştırıldığı nokta burasıdır.
Basit bir örnek düşünelim.
Bir şirket, ERP sistemi üzerinden tedarikçisine ödeme hazırlıyor.
Finans yöneticisi ödemeyi onaylıyor.
Ardından ödeme talimatı açık bankacılık üzerinden bankaya iletiliyor.
Banka gerekli kontrolleri yaptıktan sonra ödemeyi gerçekleştiriyor.
Bu süreçte;
- Ödeme Başlatma Hizmeti (ÖBH), ödeme talimatının bankaya güvenli şekilde iletilmesini sağlar.
- A2A ödeme ise paranın şirket hesabından tedarikçinin hesabına aktarılmasını ifade eder.
Kısacası;
ÖBH süreci başlatır, A2A ise ödemenin gerçekleşme modelini ifade eder.
Toplu Ödeme Sistemi (TÖS) Bu Sürecin Neresinde?
Şirketler için asıl ihtiyaç çoğu zaman tek bir ödeme yapmak değildir.
Aynı anda onlarca hatta yüzlerce ödemenin hazırlanması, kontrol edilmesi ve onaylanması gerekir.
İşte burada Toplu Ödeme Sistemi (TÖS) devreye girer.
Toplu Ödeme Sistemi;
- ödeme listelerinin oluşturulmasını,
- ödeme emirlerinin tek ekrandan yönetilmesini,
- onay süreçlerinin yürütülmesini,
- yetkilendirme mekanizmalarının işletilmesini
sağlayan operasyonel yapıdır.
Henüz para gönderilmiş değildir.
Sadece ödeme süreci hazırlanmıştır.
Örneğin ERP sisteminde hazırlanan yüzlerce ödeme emri önce Toplu Ödeme Sistemi üzerinden yönetilebilir, ardından Ödeme Başlatma Hizmeti ile bankaya iletilir.
Banka ödemeleri gerçekleştirdiğinde ise hesaplar arasında A2A ödeme gerçekleşmiş olur.
Yani bu üç kavram birbirinin alternatifi değil, aynı sürecin farklı parçalarıdır.
İleri Tarihli ve Düzenli Ödeme Nedir?
Açık bankacılığın sunduğu yeniliklerden biri de ödeme talimatlarının yalnızca "hemen" verilmek zorunda olmamasıdır.
Şirketler bugün oluşturdukları bir ödeme talimatının belirli bir tarihte gerçekleşmesini planlayabilir veya belirli aralıklarla otomatik olarak tekrarlanmasını sağlayabilir.
Örneğin;
- her ayın ilk günü kira ödemesi,
- belirli tarihlerde tedarikçi ödemeleri,
- düzenli abonelik ödemeleri
önceden planlanabilir.
Bu noktada;
İleri tarihli ödeme, belirlenen tarihte gerçekleştirilecek ödeme talimatını,
Düzenli ödeme ise belirli aralıklarla tekrar edecek ödeme talimatını ifade eder.
Bu özellikler, Ödeme Başlatma Hizmeti kapsamında sunulabilen kullanım senaryolarıdır.
Gerçekleşen ödeme ise yine A2A olarak tamamlanabilir.
Şirketler İçin Neden Önemli?
Burada değişen yalnızca ödeme teknolojileri değil, finans ekiplerinin çalışma şeklidir.
Eskiden finans ekiplerinin önemli bir bölümü; ödeme hazırlamak, banka ekranları arasında geçiş yapmak, dosya yüklemek ve gerçekleşen işlemleri farklı sistemlere aktarmak gibi operasyonel işlere zaman ayırıyordu.
Bugün ise beklenti farklı.
Şirketler; ödeme süreçlerinin planlanmasını, onaylanmasını, gerçekleştirilmesini ve finansal sistemlere yansımasını tek bir operasyon olarak yönetmek istiyor.
Bu dönüşüm, finans ekiplerinin yalnızca işlemleri yürüten değil; süreçleri yöneten, analiz eden ve karar süreçlerine katkı sağlayan ekipler haline gelmesini destekliyor.
Dolayısıyla açık bankacılıkla birlikte gelişen yeni servisler yalnızca yeni teknolojiler değil; finans operasyonlarının geleceğini şekillendiren yapı taşları olarak görülüyor.
Finteo Bu Sürecin Neresinde?
Açık bankacılık ekosisteminde geliştirilen yeni servisler, şirketlerin finans operasyonlarını dönüştürüyor.
Finteo ise bu dönüşümün merkezinde yer alan finans operasyonlarına odaklanıyor.
Farklı bankalardaki hesapların tek platformdan yönetilmesi, ERP ve muhasebe sistemleriyle entegrasyon, ödeme ve tahsilat süreçlerinin daha bütüncül yürütülmesi gibi ihtiyaçlar, açık bankacılık ekosisteminde gelişen teknolojiler sayesinde her geçen gün daha erişilebilir hale geliyor.
Finteo, açık bankacılık ekosisteminin sunduğu teknolojileri şirketlerin mevcut iş süreçlerine entegre ederek finans ekiplerinin daha verimli, daha görünür ve daha yönetilebilir operasyonlar yürütmesine yardımcı olur.
Çünkü geleceğin finans yönetiminde önemli olan yalnızca bir ödemenin gerçekleşmesi değildir.
Önemli olan; ödeme sürecinin güvenli, entegre ve yönetilebilir olması, oluşan finansal verinin de şirketin finansal kararlarını destekleyecek şekilde kullanılabilmesidir.
